استفاده از سنگ در نمای ساختمان :
یکی از مصالح مناسب برای نمای ساختمان که کاربرد آن روز به روز گسترش می یابد ، سنگ است . سنگ هایی که در نمای خارجی مورد استفاده قرار می گیرند ، باید مقاومت کافی در مقابل عوامل جوی نظیر نور خورشید ، باران ، سرما و گرما و ... داشته باشند .
در نمای سنگی ممکن است فقط یک نوع سنگ بکار رود یا آنکه از ترکیبی از سنگهای متنوع استفاده شود یا مصالح دیگر نظیر چوب ، فلز و ... همراه با سنگ به کار رود . با یک طرح اولیه مناسب که کلیه شرایط محیطی ، فرهنگی ، آب و هوایی ، زیبایی شناختی و ... را مد نظر قرار دهد ، می توان نماهای سنگی بسیار زیبایی در ساختمان خلق نمود . همواره در نما باید از سنگهای بادوام و با مقاومت بالا در برابر یخ زدگی و شرایط نامساعد جوی و محیطی ، با بافت و شکل مطلوب و بدون ترک خوردگی و خلل و فرج استفاده کرد . علل انتخاب سنگ به عنوان یک مصالح مناسب برای نما به شرح زیر است : - انعطاف پذیری و قابلیت استفاده بر روی سطوح مختلف - فراوانی و در دسترس بودن - عدم تغییر رنگ و جذب گرد و غبار - مقاومت در برابر عوامل جوی مانند رطوبت ، سرما و گرما و نور خورشید - تنوع در رنگ ، طرح و جنس - اجرای سریع ، آسان و تمیز - عایق حرارت و بی نیاز از زیرسازی - عمر زیاد (در صورت استفاده مناسب) - هزینه حفظ و نگهداری نسبتاً کم - قابلیت اجرا بر روی کلیه سطوح - قابلیت ترمیم آسان نماهای سنگی دارای انواع مختلفی هستند که عمده این تفاوتها ناشی از نوع سنگ به کار برده شده است . معمولا در نماها از سنگهای پلاک یا تزیینی و سنگ مصنوعی استفاده می شود . ذیلا به بررسی این سنگها و مزایا و معایب آنها می پردازیم . سنگ پلاک استفاده از سنگ پلاک در نمای ساختمان در کشور از زمان های قدیم متداول بوده است . اما استفاده گسترده از آن حدود 80 سال پیش با ورود اولین کارخانه تولید ماشینی سنگ پلاک در مشهد معمول شد . برای تولید این نوع سنگ ، قطعات بزرگ سنگ را از معدن سنگ استخراج می کنند و پس از حمل به کارخانه سنگبری ، در ابعاد مختلف و ضخامت های 1 تا 5 سانتیمتر می برند و صیقل می دهند . نکته مهمی که باید همواره مد نظر داشت ، این است که در صورت استفاده از سنگ پلاک ، باید از آن در برابر رطوبت ، یخبندان و سایر عوامل جوی محافظت نمود . ضمنا با استفاده از یکی از روش های زیر باید سنگ ها را کاملاً به سطح زیرین محکم کرد : - لقمه گذاری - نصب سیم و اسکوپ یا قلاب برای اتصال بهتر و محکم تر - پیچ و رول پلاک کردن سنگ تزیینی سنگ تزئینی همان سنگ طبیعی است که پس از برش ، سائیده شدن و صیقل کاری در نماهای داخلی و خارجی ساختمانها استفاده می شود . سنگ های تزیینی به یکی از گروه های سنگ آذرین ، دگرگونی و یا رسوبی تعلق دارند و شامل انواع مرمر ، مرمریت ، تراورتن ، چینی ، کنگلومرا ، ماسه سنگ ، گرانیت ، دیوریت ، سینیت ، گابرو و غیره می باشند .
سنگ مصنوعی یکی از مهم ترین تحولات علمی در زمینه صنعت سنگ در یک قرن گذشته ، ترکیب عناصر و مواد معدنی با یکدیگر و تولید مواد جدید ترکیبی تحت عنوان کامپوزیت است . از سوی دیگر ، ترکیب مواد طبیعی با مواد پلیمری منجر به تولید سنگهای مصنوعی ویژه با کارکردهای متنوع شده است . از مهمترین خواص سنگهای مصنوعی می توان موارد زیر را برشمرد : - اسکوب سرخود است . لذا برخلاف سنگ های طبیعی در اثر عوامل جوی و عدم چسبندگی از بدنه ساختمان جدا نمی شود .
یکی از معایب عمده سنگ طبیعی ، همین جدا شدن تدریجی از نمای ساختمان است . - مقاومت بالا در برابر عوامل طبیعی - تنوع در رنگ و طرح با قابلیت اجرای طرح های مختلف و دلخواه - استحکام و انسجام بالا - نصب راحت و بدون دردسر - عدم محدودیت در ابعاد تولیدی - مقاومت (کششی و فشاری) بالاتر از سنگ های طبیعی - سبک تر از سنگ های طبیعی (وزن مخصوص 1100 تا 1300 کیلوگرم بر متر مکعب) است . همین امر سبب کم شدن وزن ساختمان و کاهش نیروهای جانبی ناشی از زلزله می شود . - قابلیت جذب آب در حد صفر مشخصات کلی سنگ انتخابی برای مصارف ساختمانی - در برابر وزش باد ، یخبندان ، تغییرات دما و جریان آب (در صورت وجود) و کلیه عوامل فرسایشی دیگر مقاومت کند . - در برابر محیط های شیمیایی ، اسیدی و قلیایی و اکسیداسیون مقاوم باشد . - مقاومت فشاری برای قطعات سنگ باربر نباید از 150 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع کمتر باشد . - در مقابل سایش مقاوم باشد. - سنگ ساختمانی باید آب زیاد جذب کند ، لذا نباید : - در آب متلاشی یا حل شود . - تمام یا قسمتی از آن بیش از 8 درصد وزن خود آب بمکد. - سنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد . - عاری از هر گونه خلل و فرج باشد . - پوسیدگی نداشته باشد . - بافت سنگ باید سالم باشد ، یعنی شیار ، ترک و رگه های سست نداشته باشد (کرمو نباشد) . - یکدست ، یکنواخت و همگن باشد .